کلسترول بالا در آزمایش خون چطور تشخیص داده می‌شود؟

آزمایش خون یکی از ساده‌ترین و رایج‌ترین روش‌ها برای بررسی وضعیت سلامتی بدن است که با یک نمونه خون، اطلاعات مهمی درباره چربی‌ها، قند، هورمون‌ها و عملکرد اندام‌های مختلف به پزشک می‌دهد. بسیاری از بیماری‌ها حتی قبل از بروز علائم از طریق نتایج آزمایش خون قابل شناسایی هستند.
تشخیص کلسترول بالا در آزمایش خون به این صورت انجام می‌شود که چند عدد مشخص در جواب آزمایش بررسی می‌شوند. مهم‌ترین آن‌ها کلسترول کل LDL که به آن کلسترول بد می‌گویند و HDL که به عنوان کلسترول خوب شناخته می‌شود. اگر عدد LDL بالاتر از حد نرمال باشد یا کلسترول کل از مقدار استاندارد عبور کند می‌گویند فرد دچار کلسترول بالا است. در مقابل پایین بودن HDL هم می‌تواند خطرساز باشد. پزشک با کنار هم قرار دادن این اعداد شرایط سنی فرد و سابقه بیماری مشخص می‌کند که آیا کلسترول خون در حد طبیعی است یا نیاز به پیگیری، تغییر سبک زندگی یا درمان دارد.
مراحل تشخیص کلسترول بالا در آزمایش خون معمولاً به صورت قدم‌به‌قدم و با بررسی چند فاکتور مهم انجام می‌شود. این مراحل به شکل زیر هستند:

1.انجام آزمایش خون ناشتا

معمولاً از فرد خواسته می‌شود ۹ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشد تا نتیجه چربی خون دقیق‌تر مشخص شود و تأثیر غذا روی اعداد کلسترول کم شود.

2.بررسی کلسترول کل

اولین عددی که در جواب آزمایش دیده می‌شود کلسترول کل است. اگر این عدد بالاتر از حد نرمال باشد احتمال بالا بودن کلسترول مطرح می‌شود و نیاز به بررسی دقیق‌تر دارد.

3.ارزیابی کلسترول بد یا LDL

LDL مهم‌ترین شاخص تشخیص کلسترول بالا است. بالا بودن این عدد نشان می‌دهد چربی مضر در خون افزایش یافته و می‌تواند به دیواره رگ‌ها آسیب بزند.

4.بررسی کلسترول خوب یا HDL

در این مرحله مقدار HDL بررسی می‌شود. اگر HDL پایین باشد حتی با کلسترول کل نرمال هم ممکن است خطر بیماری‌های قلبی وجود داشته باشد.

5.اندازه‌گیری تری‌گلیسیرید

میزان تری‌گلیسیرید هم همراه کلسترول بررسی می‌شود. چون بالا بودن آن می‌تواند نشانه به هم خوردن تعادل چربی‌های خون باشد.

6.مقایسه نتایج با محدوده نرمال

اعداد به دست آمده با محدوده‌های استاندارد مقایسه می‌شوند تا مشخص شود وضعیت فرد طبیعی، مرزی یا بالا است.

7.تفسیر نهایی توسط پزشک

در مرحله آخر پزشک با توجه به سن، جنس، سابقه خانوادگی، بیماری‌های زمینه‌ای و سبک زندگی، تشخیص نهایی کلسترول بالا را اعلام می‌کند و در صورت نیاز راهکار درمانی پیشنهاد می‌دهد.

آزمایشگاه پاتوبیولوژی لارا به عنوان آزمایشگاه با بیمه خدمات درمانی امکان انجام آزمایش‌های دقیق و قابل اعتماد را با پوشش بیمه برای مراجعه‌کنندگان فراهم کرده است.

برگه آزمایش خون صرفا تعدادی عدد نیست. بلکه راهنمایی برای فهمیدن وضعیت سلامت بدن است. وقتی آزمایش چربی خون انجام می‌دهید دانستن این‌که هر عدد چه معنایی دارد کمک می‌کند نتیجه آزمایش برایتان قابل درک‌تر شود.
مقادیر نرمال و غیرنرمال کلسترول در برگه آزمایش معمولاً به چند عدد اصلی تقسیم می‌شود:

کلسترول کل

این عدد نشان‌دهنده مجموع کل چربی‌های موجود در خون است و شامل کلسترول خوب، بد و بخشی از چربی‌های دیگر می‌شود. اگر این مقدار کمتر از ۲۰۰ باشد معمولاً مشکلی وجود ندارد. عدد بین ۲۰۰ تا ۲۳۹ به معنی وضعیت مرزی است و نیاز به توجه دارد. بالاتر از ۲۴۰ می‌تواند خطر ابتلا به گرفتگی عروق و بیماری‌های قلبی را افزایش دهد و معمولاً بی‌توجهی به آن توصیه نمی‌شود.

کلسترول بد یا LDL

LDL مهم‌ترین عامل در تشخیص کلسترول بالا محسوب می‌شود. زمانی که این عدد افزایش پیدا می‌کند چربی به‌تدریج در دیواره رگ‌ها رسوب می‌کند و باعث تنگ شدن مسیر جریان خون می‌شود. مقدار کمتر از ۱۰۰ ایده‌آل است اما اعداد بالاتر از ۱۳۰ به‌خصوص برای افراد دارای بیماری زمینه‌ای نیاز به پیگیری و کنترل دارند.

کلسترول خوب یا HDL

HDL نقش محافظتی دارد و وظیفه آن جمع‌آوری کلسترول‌های اضافی از رگ‌ها و انتقال آن‌ها به کبد است. هرچه عدد HDL بالاتر باشد بدن محافظت بیشتری در برابر بیماری‌های قلبی دارد. کاهش این عدد می‌تواند حتی در صورت طبیعی بودن سایر شاخص‌ها خطرناک باشد.

تری‌گلیسیرید

تری‌گلیسیرید نوعی چربی ذخیره‌ای در خون است که معمولاً به دلیل مصرف زیاد قند و چربی بالا می‌رود. بالا بودن آن می‌تواند نشانه تغذیه نامناسب، اضافه وزن یا سبک زندگی کم‌تحرک باشد و همراه با کلسترول بالا خطر بیماری‌های قلبی را بیشتر می‌کند.

بررسی دقیق این اعداد در کنار هم به پزشک کمک می‌کند تا تصویر واضح‌تری از وضعیت چربی خون فرد به دست آورد و در صورت نیاز راهکار مناسب را پیشنهاد دهد.

وقتی در جواب آزمایش خون مشخص می‌شود که کلسترول بالا رفته طبیعی است که فرد نگران شود؛ اما در بسیاری از موارد با چند اقدام درست می‌توان آن را کنترل کرد. مهم این است که بعد از دیدن نتیجه آزمایش، بدون خوددرمانی و با آگاهی قدم‌های بعدی را برداریم. اقدامات مهم پس از بالا بودن کلسترول شامل موارد زیر است:

مشاوره با پزشک: اولین و مهم‌ترین کار این است که نتیجه آزمایش توسط پزشک بررسی شود تا با توجه به سن، سابقه بیماری و سایر فاکتورها تصمیم درست گرفته شود.

اصلاح رژیم غذایی: پزشک یا کارشناس تغذیه معمولاً توصیه می‌کند مصرف چربی‌های ناسالم، غذاهای سرخ‌کرده و فست‌فود کاهش پیدا کند و در مقابل فیبر، سبزیجات و غذاهای خانگی بیشتر مصرف شود.

افزایش فعالیت بدنی: شروع ورزش سبک مثل پیاده‌روی منظم باعث کاهش کلسترول بد و بهبود وضعیت چربی خون می‌شود؛ حتی اگر قبلاً تحرک کمی داشته‌اید.

بررسی سبک زندگی: عواملی مثل استرس، سیگار کشیدن و کم‌خوابی می‌توانند روی کلسترول تأثیر بگذارند و لازم است در صورت وجود، اصلاح شوند.

مصرف دارو در صورت نیاز: در برخی افراد، با تشخیص پزشک ممکن است دارو تجویز شود که باید دقیق و منظم مصرف شود.

پیگیری و انجام آزمایش مجدد: تکرار آزمایش بعد از مدتی کمک می‌کند مشخص شود اقدامات انجام‌شده مؤثر بوده‌اند یا نیاز به تغییر دارند.

عدد کلسترول در آزمایش خون فقط به یک عامل بستگی ندارد و شرایط مختلفی می‌تواند روی نتیجه آن تأثیر بگذارد. به همین دلیل گاهی ممکن است جواب یک آزمایش با آزمایش قبلی تفاوت داشته باشد حتی اگر فرد احساس کند تغییری در وضعیتش ایجاد نشده است. عوامل مؤثر بر نتیجه آزمایش کلسترول شامل موارد زیر است:

ناشتا بودن یا نبودن: اگر قبل از آزمایش، مدت کافی ناشتا نباشید، به‌خصوص غذاهای چرب یا شیرین مصرف کرده باشید، ممکن است عدد کلسترول و تری‌گلیسیرید بالاتر نشان داده شود.

نوع تغذیه روزهای قبل از آزمایش: مصرف زیاد فست‌فود، غذاهای چرب و شیرینی در چند روز قبل از آزمایش می‌تواند نتیجه را تغییر دهد.

سطح فعالیت بدنی: کم‌تحرکی باعث افزایش چربی خون و ورزش منظم می‌تواند اعداد آزمایش را بهتر نشان دهد.

استرس و وضعیت روحی: استرس شدید یا اضطراب قبل از آزمایش ممکن است به‌طور غیرمستقیم روی نتیجه تأثیر بگذارد.

مصرف داروها: بعضی داروها مثل داروهای هورمونی یا کورتون‌ها می‌توانند باعث تغییر عدد کلسترول شوند.

سن و عوامل ارثی: افزایش سن و سابقه خانوادگی کلسترول بالا از عوامل مهمی هستند که حتی با رعایت رژیم هم می‌توانند روی نتیجه آزمایش اثر بگذارند.

در این مطلب دریافتیم که کلسترول بالا چگونه در آزمایش خون مشخص می‌شود، کدام عددها برای تشخیص آن مهم هستند، مقادیر نرمال به چه معناست و بالا یا پایین بودن هر کدام چه اثری روی سلامت دارد. با راه‌های جلوگیری از افزایش کلسترول آشنا شدیم و فهمیدیم که تغذیه، زندگی فعال و پیگیری منظم آزمایش چقدر مهم است. همچنین گفتیم بعد از بالا بودن کلسترول چه اقداماتی لازم است و چه عواملی می‌توانند روی نتیجه آزمایش تأثیر بگذارند. این اطلاعات کمک می‌کند جواب آزمایش خود را بهتر بفهمید و برای حفظ سلامت قلب تصمیم‌های درست‌تری بگیرید.

آزمایشگاه پاتوبیولوژی لارا بهترین آزمایشگاه در شهرری با انجام آزمایش‌های دقیق و معتبر کمک می‌کند وضعیت آزمایشات به موقع شناسایی شود. اگر می‌خواهید خدمات تشخیصی خود را بصورت دقیق انجام دهید، انتخاب آزمایشگاهی مجهز و تخصصی می‌تواند آرامش خاطر شما را در این دوران تضمین کند. برای ارتباط با مجموعه لارا میتوانید از دکمه دریافت نوبت و یا از طریق شماره تلفن 02155961885 اقدام نمایید.


منابع
my.clevelandclinic.org
mayoclinic.org