آیا استرس قبل از آزمایش می‌تواند نتایج آزمایش خون را تغییر دهد؟

آزمایش خون یکی از رایج‌ترین و دقیق‌ترین روش‌ها برای بررسی وضعیت سلامت بدن است. پزشکان با کمک آزمایش خون می‌توانند عملکرد اندام‌ها، میزان هورمون‌ها، قند، چربی و حتی وجود عفونت یا کم‌خونی را بررسی کنند. بنابراین نتیجه آزمایش خون تا حد زیادی به شرایط بدن در زمان نمونه‌گیری بستگی دارد. عواملی مثل ناشتا بودن، خواب کافی، مصرف دارو و حتی وضعیت روحی فرد می‌توانند روی نتیجه آزمایش تأثیر بگذارند.

از طرفی استرس یک واکنش طبیعی بدن به فشارهای روحی، نگرانی یا ترس است. وقتی فرد مضطرب می‌شود بدن برای مقابله با شرایط سخت هورمون‌هایی مثل آدرنالین و کورتیزول ترشح می‌کند. این واکنش اگرچه در شرایط اضطراری مفید است اما در زمان انجام آزمایش می‌تواند باعث تغییر موقت برخی فاکتورهای خون شود و نتیجه را از حالت واقعی خارج کند.

افزایش قند خون

استرس باعث ترشح هورمون‌هایی می‌شود که قند ذخیره‌شده در بدن را آزاد می‌کنند و ممکن است قند خون به‌طور کاذب بالا برود.

تغییر در تعداد گلبول‌های سفید

اضطراب می‌تواند تعداد گلبول‌های سفید را افزایش دهد و نتیجه شبیه به عفونت نشان داده شود.

بالا رفتن هورمون کورتیزول

استرس مستقیم روی این هورمون اثر دارد و ممکن است نتایج آزمایش‌های هورمونی را دچار خطا کند.

افزایش فشار خون و ضربان قلب

این حالت می‌تواند روی برخی شاخص‌های خونی مرتبط با قلب و عروق اثر بگذارد.

تغییر در پلاکت‌ها و فاکتورهای انعقادی

استرس شدید ممکن است روی روند انعقاد خون تأثیر موقت بگذارد.

استرس می‌تواند به‌صورت موقت باعث تغییر در برخی فاکتورهای مهم آزمایش خون شود و نتیجه را غیرواقعی نشان دهد. به همین دلیل آرامش قبل از آزمایش نقش مهمی در دقت و صحت نتایج دارد.

آزمایشگاه لارا با ارائه خدمات نمونه گیری در محل در شهرری شرایطی راحت و بدون استرس را برای بیماران و سالمندان فراهم کرده است.

فاکتورهای آزمایشگاهی به شاخص‌هایی گفته می‌شود که در آزمایش خون، ادرار یا سایر نمونه‌ها اندازه‌گیری می‌شوند تا وضعیت سلامت بدن مشخص شود. این فاکتورها می‌توانند اطلاعات مهمی درباره عملکرد اندام‌ها، هورمون‌ها، سیستم ایمنی و سوخت‌وساز بدن در اختیار پزشک قرار دهند.

عدد هر فاکتور آزمایشگاهی تحت تأثیر شرایط جسمی و روحی فرد در زمان نمونه‌گیری قرار دارد. به همین دلیل عواملی مثل استرس، کم‌خوابی یا اضطراب می‌توانند باعث تغییر موقت برخی از این شاخص‌ها شوند. در ادامه چند مود از فاکتورهای آزمایشگاهی که بیشتر تحت تأثیر استرس قرار می‌گیرند را بررسی می‌کنیم:

کورتیزول

کورتیزول مهم‌ترین هورمون استرس است و در زمان اضطراب افزایش پیدا می‌کند. بالا بودن این هورمون می‌تواند نتایج آزمایش‌های هورمونی را از حالت طبیعی خارج کند.

قند خون

استرس باعث آزاد شدن قند ذخیره‌شده در بدن می‌شود و ممکن است قند خون به‌طور موقت افزایش یابد، حتی اگر فرد دیابت نداشته باشد.

گلبول‌های سفید

در شرایط استرس‌زا تعداد گلبول‌های سفید ممکن است بالا برود و نتیجه آزمایش شبیه به عفونت یا التهاب گزارش شود.

پرولاکتین

اضطراب و تنش روحی می‌توانند سطح پرولاکتین را افزایش دهند و باعث نگرانی بی‌مورد در آزمایش‌های هورمونی شوند.

فشار خون و فاکتورهای مرتبط

استرس باعث افزایش موقت فشار خون می‌شود که می‌تواند روی برخی شاخص‌های قلبی و عروقی تأثیر بگذارد.

استرس بیشتر روی فاکتورهای مرتبط با هورمون‌ها، قند خون و سیستم ایمنی اثر می‌گذارد و ممکن است باعث نتایج غیرواقعی شود. حفظ آرامش قبل از آزمایش به دقیق‌تر شدن پاسخ‌ها کمک زیادی می‌کند.

آزمایش‌های هورمونی، قند و چربی خون نقش مهمی در بررسی تعادل داخلی بدن دارند و معمولاً برای تشخیص بیماری‌های متابولیک، هورمونی و قلبی استفاده می‌شوند. دقت این آزمایش‌ها به شرایط جسمی و روحی فرد در زمان نمونه‌گیری وابسته است و هر تغییری در وضعیت بدن می‌تواند نتیجه را دچار نوسان کند.
استرس با فعال‌کردن سیستم هشدار بدن، باعث ترشح هورمون‌هایی می‌شود که روی سوخت‌وساز و تنظیم انرژی اثر می‌گذارند. این واکنش می‌تواند تعادل طبیعی هورمون‌ها، قند و چربی خون را به‌طور موقت به هم بزند و عددهایی بالاتر یا پایین‌تر از حالت واقعی نشان دهد.

انسولین

استرس می‌تواند حساسیت بدن به انسولین را کاهش دهد و باعث شود قند خون به‌درستی کنترل نشود؛ در نتیجه نتیجه آزمایش غیرواقعی گزارش شود.

قند خون ناشتا

در زمان اضطراب، بدن برای تأمین انرژی سریع قند بیشتری وارد خون می‌کند و همین موضوع ممکن است قند خون ناشتا را بالاتر از حد طبیعی نشان دهد.

تری‌گلیسیرید

استرس مزمن می‌تواند باعث آزاد شدن چربی‌های ذخیره‌شده در بدن شود و سطح تری‌گلیسیرید را به‌صورت موقت افزایش دهد.

کلسترول

تنش‌های روحی ممکن است باعث افزایش کلسترول بد (LDL) و تغییر در تعادل چربی‌های خون شوند؛ به‌ویژه اگر استرس طولانی‌مدت باشد.

استرس می‌تواند تعادل هورمون‌ها، قند و چربی خون را به‌طور موقت تغییر دهد و نتایج آزمایش را غیرواقعی نشان دهد. آرامش قبل از آزمایش کمک می‌کند پزشک تصویر دقیق‌تری از وضعیت واقعی بدن داشته باشد.

قبل از انجام آزمایش آرامش روحی نقش مهمی در واقعی‌بودن نتایج دارد. خیلی از افراد فقط به‌خاطر ترس از سوزن، نگرانی از جواب آزمایش یا تجربه‌های قبلی دچار استرس می‌شوند؛ در حالی‌ که این اضطراب می‌تواند روی برخی فاکتورهای بدن اثر بگذارد. شناخت راه‌های ساده برای کاهش استرس کمک می‌کند آزمایش در شرایط طبیعی‌تری انجام شود.
با چند تغییر کوچک در سبک زندگی و رفتار قبل از مراجعه به آزمایشگاه می‌توان میزان اضطراب را به‌طور قابل توجهی کاهش داد. این کارها نه‌تنها انجام آزمایش را راحت‌تر می‌کند بلکه باعث می‌شود نتیجه‌ها به وضعیت واقعی بدن نزدیک‌تر باشند.

خواب کافی شب قبل: کم‌خوابی باعث تحریک بدن و افزایش هورمون‌های استرس می‌شود. خواب منظم و کافی کمک می‌کند بدن در حالت تعادل قرار بگیرد.

تنفس عمیق و آرام: چند نفس عمیق و آهسته قبل از نمونه‌گیری می‌تواند ضربان قلب را کاهش دهد و احساس آرامش ایجاد کند.

پرهیز از عجله و شتاب: زودتر به آزمایشگاه رسیدن و نشستن چند دقیقه قبل از نمونه‌گیری باعث می‌شود بدن از حالت تنش خارج شود.

خودداری از مصرف کافئین: نوشیدنی‌هایی مثل قهوه و چای پررنگ می‌توانند اضطراب را بیشتر کنند و بهتر است قبل از آزمایش مصرف نشوند.

فکر نکردن به جواب آزمایش: نگرانی درباره نتیجه آزمایش استرس را افزایش می‌دهد. تمرکز روی موضوعات آرامش‌بخش کمک‌کننده است.

اطلاع از مراحل آزمایش: وقتی فرد بداند چه اتفاقی قرار است بیفتد، ترس و اضطرابش کمتر می‌شود. پرسیدن سوال از پرسنل آزمایشگاه کاملاً طبیعی است.

کاهش استرس قبل از آزمایش با چند کار ساده امکان‌پذیر است و تأثیر زیادی در دقت نتایج دارد. هرچه بدن آرام‌تر باشد جواب آزمایش واقعی‌تر و قابل اعتمادتر خواهد بود

در این مطلب بررسی کردیم که استرس چگونه می‌تواند قبل از انجام آزمایش روی بدن اثر بگذارد و باعث تغییر موقت در نتایج شود. اضطراب می‌تواند سطح برخی هورمون‌ها قند و چربی خون را بالا یا پایین نشان دهد و تشخیص پزشک را دشوارتر کند. آشنایی با فاکتورهای حساس به استرس و رعایت چند نکته ساده مثل خواب کافی آرامش ذهنی و پرهیز از عجله کمک می‌کند آزمایش در شرایط طبیعی‌تری انجام شود. هرچه فرد آرام‌تر باشد نتایج آزمایش دقیق‌تر و قابل اعتمادتر خواهد بود.
آزمایشگاه پاتوبیولوژی لارا یکی از مراکز معتبر تشخیص پزشکی در جنوب تهران است که با بهره گیری از تجهیزات به روز و کادر متخصص خدمات دقیق و قابل اعتماد ارائه می دهد. این مجموعه با رعایت استانداردهای کیفی و توجه به آرامش بیماران تجربه ای مطمئن ایجاد کرده است. امکان نمونه گیری در محل به ویژه برای سالمندان و بیماران فراهم شده و دسترسی آسان یکی از مزایای مهم آن است. برای آشنایی بیشتر می توانید به بهترین آزمایشگاه جنوب تهران مراجعه کنید. برای ارتباط با مجموعه لارا میتوانید از دکمه دریافت نوبت و یا از طریق شماره تلفن 02155961885 اقدام نمایید.

منابع
teletest.ca
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov